Tagarchief | overlijden

Recensie “Dood zijn, is dat voor altijd?”

Linda~ Dat Lucas en Eva regelmatig vragen stellen is niets nieuws en dat het over de meest uiteenlopende onderwerpen gaat ook niet. Dat kinderen vragen gaan stellen over de dood is ook iets dat bij het opgroeien en ontwikkelen hoort. Meestal bedenk ik wel antwoorden die passend zijn voor hun leeftijd en zo niet dan zoek ik ze even op. De laatste tijd stellen ze echter steeds meer vragen over de dood en lijk ik niet weg te komen met een simpel antwoord. Het is ook niet zo dat ik me er makkelijk vanaf wil maken, zo bedoel ik dat ook niet. Inmiddels hebben we hier thuis best al een aantal boeken die het onderwerp bespreken maar vaak is het maar een klein gedeelte wat er besproken wordt. Dat is overigens wel een hele mooie opstap om verder te praten met de kinderen dus dat bereiken we er dan alvast mee. Toch zocht ik nog verder naar een boek waar ik echt het ja-gevoel bij had. En ik geloof dat ik nu kan zeggen dat ik dat boek gevonden heb.

Dood zijn, is dat voor altijd?

Wanneer het boek binnen komt valt het me op dat het best een dikker boek is. De kaft ziet er overigens al heel sierlijk uit dankzij de mooie diepgroene kleur. Verder zie je een lief eekhoorntje dat naar boven kijkt terwijl je nog net ballonnen weg ziet waaien met briefjes eraan. Dat vinden we al een hele mooie start van het boek, nog niet wetende dat de binnenkant van het boek nog veel mooier is. De binnenkaft van het boek is prachtig geel alsof de zon je toch nog een beetje toelacht. En dat mag want de dood is niet alleen maar iets droevigs, het kan soms ook een hele bevrijding voor sommige mensen zijn. Als ik de inleiding van het boek bekijk zie ik dat werkelijk alles aan bod komt in het boek dus we gaan meteen beginnen. Het eerste hoofdstuk gaat over de dood zelf en wat dat nu precies is. In het hoofdstuk komen vragen aan bod die door veel kinderen gesteld worden. De antwoorden daarop zijn erg duidelijk en voor Lucas en Eva blijkbaar voldoende. Ze luisteren erg geïnteresseerd en ze lijken eindelijk antwoorden te krijgen waar ze iets mee kunnen.

In het hoofdstuk Hulpverlening en redden komen vragen voorbij over zieke mensen die Lucas en Eva al meerdere malen gesteld hebben en die echt vallen onder de categorie ‘kinderlogica’. Zo wordt er aandacht besteed aan de vraag of je zieke organen niet gewoon kunt vervangen. En wat je moet doen als je iemand onwel ziet worden. Verder vind ik het heel goed dat er aandacht besteed wordt aan orgaandonatie. Naast de dood zijn er enkele hoofdstukken waarin uitvoerig wordt gesproken over het afscheid nemen van iemand, de begrafenis of crematie en de afscheidsdienst. Een van de belangrijkste hoofdstukken is misschien wel degene die over de gevoelens gaat. Want jeetje, als volwassenen zitten we vaak al in een achtbaan wat betreft onze gevoelens laat staan hoe een kind zich moet voelen. Hierin worden emoties als schuldgevoelens besproken want het is natuurlijk niet jouw schuld dat iemand komt te overlijden. Maar ook de vraag of het verdriet ooit weggaat wordt besproken. Wat ik zelf een goede kindervraag vond is “Mag ik nog lachen als iemand net is gestorven?”. Dat zijn vragen waar wij als volwassenen niet eens bij stil staan maar wat voor een kind voor veel verwarring kan zorgen.

Dan is er een hoofdstuk dat ervoor zorgt dat dit boek uniek is voor mij. Het hoofdstuk gaat over dramatische overlijdens want niet iedere dood is makkelijk uit te leggen. Waarom zorgt iemand dat hij dood gaat? Waarom maken sommige mensen anderen dood? En ook euthanasie wordt besproken. Het zijn vragen waar ik ‘blij’ mee ben dat ze in dit boek besproken worden want ik zou zelf niet weten waar ik mee zou moeten beginnen. Daarnaast word er in dit boek aandacht besteed aan hoe andere culturen met de dood omgaan. Dat is erg interessant om te lezen aangezien ik zelf natuurlijk ook niet alles weet. Verder vind je nog hoofdstukken over het leven na verlies en over bepaalde rituelen .

Mijn mening

Deze recensie is langer dan je van me gewend bent bij de meeste boeken maar dat kon bij dit boek nu eenmaal niet anders. Eigenlijk kom ik zelfs nog woorden tekort. Ik kan dit boek zeer zeker aanraden vanwege het feit dat de dood en alles eromheen uitvoerig besproken wordt. De prachtige illustraties en het mooie boek zelf maken dat het een boek is om te koesteren. Het is een boek dat iedereen met kinderen kan gebruiken. Elk hoofdstuk start met een prachtige pagina waar aangegeven wordt wat het volgende onderwerp is. Daarbij vindt je kleuren en illustraties die bij het hoofdstuk passen. Achterin het boek vind je nog een lijst met begrippen die uitgelegd worden en een lijst met helpende boeken en websites. Kortom, dit boek is alles wat je nodig hebt wanneer je je kind wilt voorbereiden op een overlijden of wilt helpen na een overlijden.

Dood zijn, is dat voor altijd? is onder andere te koop bij Bol.com.

Auteur: Lies Scaut

Illustraties: Isabelle Geeraerts

ISBN: 9789463830164

Uitgeverij: Van Halewyck

* Voor het schrijven van dit artikel hebben we een recensie-exemplaar ontvangen *

Recensie “Sterkte”

Linda~ Zoals ik begin oktober al aangaf op ons blog is de dood een lastig onderwerp. Het is voor volwassenen al heel moeilijk om te bespreken soms, laat staan voor kinderen. Lucas en Eva zijn heel erg geïnteresseerd in de dood, eigenlijk al een paar jaar terwijl ze toch pas bijna 6 jaar zijn. Wel is het zo dat het er in perioden over gaat dat wil zeggen dat ze perioden hebben dat ze er heel veel vragen over stellen en dan weer een hele tijd niet. Ze willen dan ook van alles weten en stellen zelfs vragen waar ik het antwoord soms niet op weet of gewoon niet weet hoe het kan vertellen. En dan bedoel ik meer een manier van vertellen waarop het zowel begrijpelijk is maar ook dat ik weer niet teveel vertel. Dat Lucas en Eva veel vragen stellen ben ik inmiddels wel gewend en dat is op zich ook prima. Het wordt misschien een beetje lastig als ze aan andere mensen vragen gaan stellen wanneer er iemand overleden is. Niet iedereen zit op vragen te wachten terwijl wij als volwassenen vaak vergeten dat het voor kinderen ook allemaal maar lastig te begrijpen is. Ze komen in nieuwe situaties terecht en er wordt van ze verwacht dat ze alles dan ook maar meteen snappen.

Sterkte

Jullie hebben vast gemerkt dat ik regelmatig op zoek ben naar bijzondere boeken rondom thema’s die niet vaak besproken worden of die zelfs lastig te bespreken zijn zoals emoties en de dood. Het boek “Sterkte” leert een kind de belangrijkste dingen over de dood en wat daarbij komt kijken. Dit boek vertelt het verhaal van Jip, een jongen waarvan de buurman is doodgegaan. Het verhaal wordt verteld door Jip zelf en dus door de ogen van een kind zodat wij als volwassenen wat meer inzicht hebben in de denkwijze van een kind. Je zou dus eigenlijk kunnen zeggen dat dit boek niet alleen voor kinderen is maar tegelijk zeer zeker voor volwassenen aangezien wij ook veel kunnen leren om te gaan met de dood. Jip vindt het een beetje lastig want wat zeg je tegen iemand waarvan de man net is doodgegaan. De buurvrouw is erg verdrietig en hij hoort iedereen bij het afscheid ‘gecondoleerd’ zeggen maar wat betekent dat eigenlijk? Mama zegt dat je ook ‘sterkte’ mag zeggen maar waarom zou je dat dan weer zeggen? Moet de buurvrouw sterker worden dan? In het boek wordt een prachtige vergelijking gegeven waardoor ook ik als volwassene weet te waarderen als mensen sterkte zeggen. Het valt niet mee om uit te leggen maar dit boek is er een die iedereen die met de dood te maken krijgt en kinderen om zich heen heeft in huis zou moeten hebben. Dit vooral vanwege het feit dat er aandacht wordt besteed aan het rouwen en hoe je iemand die rouwt kunt steunen. Achteraan in het boek wordt er extra aandacht besteed aan de emotie ‘bedroefd’ en hoe je iemand kunt troosten die verdrietig is. Het boek geeft handvaten die je kunt gebruiken om met je kind te praten over de dood of over verdriet.

Uitgeverij Blije Binnenste is een kleine uitgeverij maar naar aanleiding van het contact dat ik met ze heb gehad kan ik oprecht zeggen dat de boeken met veel liefde worden gecreëerd. Naast het boek ‘Sterkte’ hebben ze nog twee prentenboeken geschreven. ‘Lucy heeft een ballon‘ gaat over de emotie ‘blij’. En ‘De leeuw wil brullen‘ gaat over de emotie ‘boos’. Bij Blije Binnenste vinden ze de vier basisemoties boos, blij, bang en bedroefd erg belangrijk en waarom dat zo is kun je lezen in hun artikel daarover.

Sterkte is te koop bij Uitgeverij Blije Binnenste.

Auteur: Olga Brinkhorst

ISBN: 9789082267822

Uitgeverij: Blije Binnenste

* Voor het schrijven van dit artikel hebben we een recensie-exemplaar ontvangen *

74442962_530211830877011_597996366865629184_n

Recensie “De begrafenis”

Linda~ De afgelopen jaren heb ik al heel wat boeken mogen recenseren en dat doe ik altijd met heel veel liefde en plezier. Er zijn dan ook heel wat verschillende boeken langs gekomen met de meest uiteenlopende thema’s. Toch ben ik de afgelopen tijd op zoek gegaan naar boeken met bijzondere thema’s of met een boodschap. Lucas en Eva stellen net zoals veel kinderen behoorlijk wat vragen op een dag. Vragen waar we over het algemeen wel antwoord op willen en kunnen geven. Maar soms komt er een onderwerp voorbij waarvan je even niet weet hoe je dat aan moet pakken. Lucas en Eva zijn zo nu en dan ineens heel erg geïnteresseerd in de dood en alles wat daarmee te maken heeft.

Bijna iedereen kent wel iemand die ernstig ziek is of die helaas overleden is. Wij als volwassenen hebben het vaak al moeilijk om daar mee om te gaan. Maar hoe leg je kinderen dingen uit over de dood? Zij hebben vragen die je op dat misschien niet kunt of wilt beantwoorden. Juist dan is het prettig om een boek achter de hand te hebben dat je helpt om de vragen te beantwoorden. De kaft van het boek vind ik prachtig om te zien en laat zien hoe het er vaak aan toe gaat. De volwassenen staan op de achtergrond bij elkaar nog even na te praten terwijl de kinderen samen buiten aan het spelen zijn en met andere dingen bezig zijn. Het boek is gelukkig geen donker boek maar beschrijft de dingen zoals ze zijn, vooral vanuit het oogpunt van de kinderen. Er worden dingen besproken waar kinderen over na denken waar jij als volwassene misschien niet eens aan denkt. Voorbeeld: ” Noor stond voor de spiegel in de kamer van haar ouders te oefenen hoe ze verdrietig moest kijken. Maar eigenlijk was ze best blij. Want ze hoefde vandaag niet naar school en ze zou haar neef Koen zien. Haar lievelingsneef Koen.” Dit stukje geeft aan hoe kinderlogica in elkaar zit en dat vind ik een echte pluspunt van dit boek. Ik lees ook dingen die ik herken van observaties van Lucas en Eva wanneer we een rouwstoet zien. Kinderen zijn zo bezig met andere dingen dan volwassenen.

Het boek geeft je een startpunt om met kinderen een gesprek te beginnen over begrafenissen. Je kunt laten zien wat er gaat gebeuren en je kunt vragen stellen aan kinderen of ze zelf al eens een begrafenis hebben meegemaakt. Ik kan dit boek zeker aanraden om ook te gebruiken in de klas wanneer er bijvoorbeeld een ouder van een kindje in de klas overleden is. Het is geen langdradig verhaal maar juist opgebouwd uit kortere stukken tekst die aangevuld zijn met prachtige vrolijke illustraties die kinderen een beeld geven van een begrafenis.

De begrafenis is te koop bij Gottmer Uitgevers Groep.

Auteur: Matt James

ISBN: 9789025771836

Uitgeverij: Gottmer

* Voor het schrijven van dit artikel hebben we een recensie-exemplaar ontvangen *

71498987_740177856431158_4912421767387021312_n.jpg

Wat als ik er straks niet meer ben?

Linda~ Niet alle volgers zijn op de hoogte van mijn situatie, vooral de nieuwe volgers zullen dat misschien nog niet gelezen hebben dus speciaal voor hen zal ik het nog even in het kort vertellen. In 2009 kreeg ik de diagnose MS, nog niet wetende wat me het jaar erna boven het hoofd zou hangen. Ik had het in 2010 voor zover mogelijk allemaal weer wat op de rit toen ik ziek werd. Niet zomaar een griepje want er was echter wel wat meer aan de hand. Door een medische misser vanwege een totaal verkeerde diagnose kwam ik eind 2010 bijna te overlijden. Mijn verhaal schreef ik onder andere in een gastblog voor Thuisleven: Ze dachten dat het psychisch was.

Dat alles heeft een flinke impact gehad op mijn leven maar zeer zeker ook op het leven van mijn familie en vrienden. Het positieve van dit alles is dat ik heb leren genieten van de kleine dingen in het leven. Zo kan ik sindsdien helemaal gelukkig worden van de zon op mijn gezicht of van een picknick in het park. En een kop koffie of thee met met beste vriendin maakt me intens gelukkig omdat ik weet dat ze er voor me zijn als ik ze nodig heb. Ik heb na mijn ziekteperiode vooral kunnen inventariseren wie mijn echte vrienden waren want na een langere periode van ziek zijn moet je volgens sommigen maar gewoon wonderbaarlijk genezen zijn. Iedereen is immers toch wel eens ooit ziek?

Toch heeft het feit dat ik bijna overleed me wel aan het denken gezet want hoe moet het als ik er straks niet meer ben? Het scheelt dat we thuis regelmatig bespreken wat mijn wensen zijn als ik zou overlijden. Het speelt wel mee dat onze tweeling sinds ze 4 jaar zijn met veel vragen zitten over de dood. Hier kwamen zij uit zichzelf mee want het is niet zo dat het dagelijks besproken wordt bij ons in huis. Zij stellen ons vragen en wij geven daar antwoord op. Zo wilden ze bijvoorbeeld het verschil weten tussen begraven worden en gecremeerd worden. Daarnaast vinden ze het heel belangrijk om te weten wat wij graag zouden willen. Het bijzondere is dat ze zelf ook al vertellen wat ze zouden willen. Terwijl we de aspecten van een uitvaart bespreken weten zij me al te vertellen welke bloemen ik graag op mijn kist zou willen hebben. Wat kennen ze me toch goed, want ze weten dat ik graag gerbera’s zou willen. Hoewel ik altijd graag witte bloemen op mijn kist wilde, hebben Lucas en Eva me aan het denken gezet. Zij vroegen me namelijk waarom ik niet liever gekleurde bloemen op mijn kist wilde want dat was toch veel vrolijker. Dan zijn de mensen allemaal een beetje minder verdrietig. Ik hou zo van de kinderlijke kijk op het leven, wij volwassenen nemen het vaak veel te serieus.

Toch brachten de vragen van Lucas en Eva me op het idee om mijn wensen ergens op te schrijven. Maar dan kwam ik weer bij het punt waarin schrijf ik het op en waar leg ik het neer? Schrijf ik het in een willekeurig notitieboekje ziet niemand dat het veel meer is dan zomaar een boekje. Bij Have to Have kwam ik een heel bijzonder invulboek tegen dat perfect was. Het invulboek ‘Mijn wensen (voor als ik er niet meer ben)’ is een bijzonder boek waarin je al je wensen in kunt vullen rondom je uitvaart en daarnaast nog zoveel meer leuke dingen. Zo begint het invulboek met een persoonlijke pagina waarop je alles over jezelf kunt invullen met een foto erbij. In het boek staat ook iets wat ik zelf prachtig vind om in te vullen, namelijk een bucketlist. Het geeft me de kans om na te denken wat ik echt nog eens wil doen of waar ik echt naartoe zou willen. Door het boek heen staat af en toe een quote die je aan het denken zet maar het boek geeft ook de ruimte om je eigen uitspraken in te vullen zodat de nabestaanden straks alles bij de hand hebben wat herinnert aan jou. Aan alles wordt gedacht, van rouwvervoer tot de keuze van de muziek. Je kunt er je eigen tijdlijn invullen ofwel je eigen biografie van wat je zou willen dat er verteld wordt en ga zo maar door. Zoals je zult begrijpen heb ik het boek niet in een keer ingevuld maar vul ik deze stap voor stap in.

52664497_1150958075064153_8641746479003729920_n

Naast dit toch wel heftige invulboek kun je bij Have to Have natuurlijk ook terecht voor leuke en handige invulboeken. Een echte musthave is dit praktische boekje waarin je al je wachtwoorden overzichtelijk bij elkaar hebt. Aangezien ik het geheugen van een zeef heb staat deze nog hoog op mijn lijstje. Maar niet alleen dat boek is een aanrader, ook het grappige Blabla boekje waarin je alle leuke uitspraken van je kunt kunt noteren is erg leuk. En als je dan toch bezig bent met je kinderen dan kun je ook de schoolfoto’s van je kinderen makkelijk en leuk bij elkaar bewaren in de schoolfotoboeken. De boeken zijn allemaal in zwart-wit en geven de ruimte om er zelf een vrolijk geheel van te maken door middel van foto’s, stempels, handlettering, ecoline of washi tapes.

Om te zien welke leuke items Have to Have nog meer heeft verwijs ik je graag door naar de website van Have to Have. En als extra cadeautje voor jou heeft Have to Have nog een aantal gratis downloads voor je.

Logo have to have zw witte achtergrond

* Voor het schrijven van dit artikel hebben we een review-exemplaar ontvangen *

Recensie “Kerstmis met Boer Boris”

Linda~ Zodra ik eerder dit jaar het nieuws kreeg dat er een nieuw deel in de serie van Boer Boris uit zou komen was ik vastberaden dat ik deze heel graag wilde lezen en recenseren. Daar had ik namelijk een hele goede reden voor: in het boek zou het onder andere gaan over de dood. Aangezien er veel ouders op zoek zijn naar boeken rondom dit onderwerp wilde ik er dus graag meer over weten. Daarnaast zijn we hier groot fan van de boeken van Boer Boris en hebben we ze allemaal.

In de serie van Boer Boris zijn reeds de volgende titels verschenen:

Daarnaast zijn er nog een speciaal Boer Boris Badboekje , een Boer Boris app en een Boer Boris memo-spel.

Ik had Lucas en Eva al verteld dat er een nieuw boek van Boer Boris zou verschijnen en vol spanning wachten we af. Het enige wat we al weten is dat het een kerstboek is en dat de dood besproken gaat worden. Daar ben ik nieuwsgierig naar maar ook de kinderen zijn benieuwd wat ze kunnen verwachten. Op een zaterdag als we thuis komen na een familiebrunch ligt er een verrassing op de deurmat. De sticker van uitgeverij Gottmer zorgt dat ons hart een sprongetje maakt van vreugde omdat we al meteen weten wat er in zit: het nieuwste Boer Boris boek. We hebben onze jassen nog niet uit of het pakketje is al open, zo dol zijn we op deze serie. Vooruit, we ruimen netjes onze jassen op en gaan er eens goed voor zitten. De kaft van het boek is al heel erg mooi en feestelijk om te zien. Ik vraag me wel eens af hoe het ze steeds lukt om elke kaft er mooier uit te laten zien. Het verhaal is prachtig want wat begint als een vrolijk verhaal wordt ineens iets droevigs. Het oude varken is niet meer wakker geworden en is doodgegaan. En dan begint het deel van het verhaal waar we erg nieuwsgierig naar waren. Er worden allerlei onderdelen besproken waar je mee te maken krijgt als iemand dood gaat. Zodra de dieren weten dat het oude varken niet meer wakker wordt gaan Boer Boris, broertje Berend en zusje Sam hem begraven. Alle dieren gaan samen met hen in een soort rouwstoet naar het bos om hem daar te begraven en er wordt een beetje uitgelegd wat dat is. Dan bedenken ze dat het oude varken vast eenzaam zal zijn zo alleen en zonder lichtje en dus gaan ze het bos versieren. Zoals je gewend bent is ook dit boek weer geschreven in rijm en is het voorzien van de prachtigste illustraties van Philip Hopman. Uiteraard wordt het boek afgesloten met iets moois maar dat blijft een verrassing voor jullie.

Ondanks het feit dat we al fan waren van de serie van Boer Boris is dit mijn nieuwe favoriet. De reden is dat ik vind dat de dood hier op een mooie manier besproken wordt die ook voor kinderen te begrijpen is. Er wordt niets teveel verteld maar geeft jou als ouder, leerkracht enz de ruimte om er zelf ook je draai aan te geven die je bij het kind vindt passen. Daarnaast zijn de illustraties een geweldige aanvulling op het verhaal waardoor het voor kinderen allemaal veel duidelijker wordt. Dit boek zou dus zeker bij iedereen in de boekenkast moeten staan en vooral op scholen aanwezig moeten zijn.

Kerstmis met Boer Boris is te koop bij Gottmer Uitgevers Groep.

Auteur: Ted van Lieshout

Illustraties: Philip Hopman

ISBN: 9789025770143

Uitgeverij: Gottmer

* Voor het schrijven van dit artikel hebben we een recensie-exemplaar ontvangen *

9200000094366546